Czym jest xG (oczekiwane gole)?

xG mierzy szansę na to, że strzał zamieni się w gola. Wyjaśniamy, jak liczy się oczekiwane gole, co ta liczba pokazuje, a czego zupełnie nie widzi.

xG (oczekiwane gole) wyraża liczbą od 0 do 1 szansę, że dany strzał zakończy się bramką; suma wszystkich strzałów daje xG drużyny w meczu. Ta strona tłumaczy, jak powstaje ta wartość, co realnie pokazuje oraz czego – skuteczności strzelca, formy bramkarza, czerwonej kartki – w ogóle nie widzi.

xG (expected goals, po polsku oczekiwane gole) to miara, która każdemu strzałowi przypisuje liczbę od 0 do 1 – szansę, że taka sytuacja zakończy się bramką. Kiedy zsumujemy wartości wszystkich strzałów z jednego spotkania, otrzymujemy xG drużyny. Zapis 1,8 xG czytamy tak: „z tych sytuacji przeciętny zespół zdobyłby mniej więcej 1,8 gola”.

xG nie jest więc wynikiem meczu, tylko odpowiedzią na pytanie, na ile wynik pokrywa się z tym, co naprawdę działo się na boisku. Jeżeli drużyna przegrała 0:1, a wypracowała 2,4 xG, to sytuacje miała – po prostu ich nie wykorzystała.

Jak liczy się xG?

Zasada jest prostsza, niż się wydaje: sprawdza się, ile podobnych strzałów w dziesiątkach tysięcy wcześniej rozegranych meczów skończyło się golem. Jeśli odpowiedź brzmi „dwanaście procent”, taki strzał dostaje wartość 0,12 xG. O tym, czy dwa uderzenia uznajemy za podobne, decydują przede wszystkim:

Odległość od bramki – zdecydowanie najważniejszy czynnik.
Kąt strzału – jak dużą część bramki widzi zawodnik.
Część ciała – strzał nogą ma zwykle wyższą wartość niż główka.
Rodzaj sytuacji – rzut karny, stały fragment gry, kontratak, zamieszanie po rzucie rożnym.
Podanie przed strzałem – dośrodkowanie ze skrzydła czy prostopadła piłka w pole karne.
Presja obrony – ilu rywali stoi między piłką a bramką (nie każdy dostawca danych to mierzy).

Żeby dać wyobrażenie o skali – kilka typowych, przybliżonych wartości:

Sytuacja	Przybliżone xG
Rzut karny	około 0,76
Strzał z pola bramkowego przy odsłoniętej bramce	0,40 i więcej
Zwykły strzał z pola karnego	0,08–0,20
Strzał z dystansu, spoza pola karnego	najczęściej poniżej 0,05

Liczby w tabeli są wyłącznie orientacyjne i pokazują rząd wielkości – nie są ani dokładne, ani stałe. Każdy dostawca liczy po swojemu, więc dla tego samego meczu w jednym miejscu zobaczysz 1,4 xG, a w innym 1,9. Dlatego rozsądniej jest trzymać się jednego źródła, niż mieszać kilka naraz.

Przykład hipotetyczny

Poniższe spotkanie nie jest prawdziwe – zostało wymyślone wyłącznie po to, żeby pokazać mechanizm.

Załóżmy, że drużyna A przegrała na wyjeździe 0:1. Statystyki: A – 18 strzałów i 2,3 xG; B – 4 strzały i 0,5 xG, a bramkę zdobyła po jednym kontrataku. Kto patrzy wyłącznie na wynik, powie: „A zagrała słabo”. Kto patrzy na xG, powie: „A stwarzała sytuacje, ale ich nie wykończyła”. To drugie odczytanie mówi więcej, ale nie jest żadną zapowiedzią kolejnych spotkań. Właśnie dlatego liczbę strzałów i xG czyta się razem – szerzej piszemy o tym przy czytaniu statystyk meczowych.

Czego xG NIE mówi

1. Jeden mecz to za mało

W jednym meczu drużyna oddaje zwykle kilkanaście strzałów. Przy tak małej próbce udział przypadku jest ogromny. xG nabiera sensu dopiero w średniej z 5–10 meczów.

2. Nie wie, kto uderzał

Wyliczenie nie rozróżnia zawodników. Dwaj różni piłkarze strzelający z tego samego miejsca dostają identyczne xG. Skuteczny napastnik potrafi przez dłuższy czas zdobywać więcej bramek, niż wynikałoby z jego xG.

3. Nie uwzględnia bramkarza

Bramkarz w formie nie obniża xG rywala na papierze, ale na boisku po prostu broni tych strzałów.

4. Nie widzi akcji bez strzału

Zespół, który raz po raz wchodzi w pole karne i nie oddaje uderzenia, będzie miał niskie xG – nawet przy 70% posiadania piłki.

5. Nie zna przebiegu meczu

Czerwona kartka, zwolnienie tempa przy prowadzeniu 3:0, kontuzjowany napastnik, rotacja przed spotkaniem pucharowym – nic z tego nie trafia do liczby. Kontekst musisz dołożyć sam.

Cztery wskazówki przy czytaniu xG

Patrz na średnią z ostatnich 5–6 meczów, a nie na jedno spotkanie.
Czytaj xG zawsze razem z xGA (oczekiwanymi golami straconymi). Sam atak bez obrony to tylko połowa obrazu.
Rozdzielaj mecze u siebie i na wyjeździe – w jednej i drugiej roli potrafią to być dwa różne zespoły.
Zestawiaj zdobyte bramki z xG. Jeśli zespół od dłuższego czasu strzela wyraźnie więcej, niż wynika z jego xG, w danych historycznych taka przewaga zwykle z czasem topnieje – co nie znaczy, że musi tak być w każdym przypadku.

Do czego xG się przydaje

xG i xGA mówią coś o tym, jak wygląda produkcja sytuacji bramkowych po obu stronach. To jedna z liczb, na które patrzy się przy pytaniu o liczbę goli w meczu (Over/Under 2.5). W parach, gdzie obie ekipy regularnie wypracowują i tracą xG, osobno przygląda się też pytaniu o obustronne trafienie (BTTS). Same z siebie te liczby niczego nie rozstrzygają – czyta się je razem z kontekstem spotkania, a szerszą ramę opisujemy w przewodniku o tym, jak analizuje się mecz krok po kroku.

Codzienne analizy spotkań, także z wartościami oczekiwanych goli, znajdziesz w aplikacji WinBall.

Ta strona ma charakter informacyjny i edukacyjny. WinBall nie jest platformą bukmacherską – udostępnia wyłącznie analizy i statystyki meczowe. 18+

Powiązane strony

Cały przewodnik

Bądź o krok przed innymi dzięki profesjonalnym analizom piłkarskim i typom opartym na danych.

Płatności są realizowane bezpiecznie w aplikacji przez App Store i Google Play.

18+ · Nasze typy mają charakter wyłącznie informacyjny i analityczny; nie gwarantują żadnego wyniku. Ta platforma nie przyjmuje zakładów ani nie przekierowuje do żadnych stron bukmacherskich. Nielegalne zakłady są przestępstwem. Prosimy o odpowiedzialne korzystanie.