Wat is xG (expected goals)?

xG (expected goals) laat zien hoe groot de kans is dat een schot tot een doelpunt leidt. Lees hoe xG wordt berekend, wat het cijfer toont en wat niet.

xG oftewel doelpuntverwachting drukt met een getal tussen 0 en 1 uit hoe groot de kans is dat een schot tot een doelpunt leidt; alle schoten samen vormen de xG van een ploeg. Deze pagina legt uit hoe die waarde tot stand komt, wat je eraan hebt en wat er niet in zit: de afmaker, de keeper, een rode kaart of een aanval die nooit tot een schot komt.

xG (expected goals, oftewel doelpuntverwachting) drukt met een getal tussen 0 en 1 uit hoe groot de kans is dat een schot tot een doelpunt leidt. Tel je alle schoten van een ploeg in een wedstrijd bij elkaar op, dan krijg je de xG van die ploeg: 1,8 xG betekent dat een gemiddelde ploeg uit precies die kansen ongeveer 1,8 keer zou scoren.

xG vertelt dus niet wat de uitslag was, maar hoe goed die uitslag past bij wat er op het veld gebeurde. Verliest een ploeg met 0-1 terwijl er 2,4 xG op de teller staat, dan zijn de kansen er wél geweest — ze zijn alleen niet afgemaakt.

Hoe wordt xG berekend?

De gedachte erachter is eenvoudig: kijk in tienduizenden eerder gespeelde wedstrijden hoe vaak vergelijkbare schoten tot een doelpunt leidden. Gebeurde dat in twaalf van de honderd gevallen, dan krijgt zo'n schot 0,12 xG. Wat een schot "vergelijkbaar" maakt, hangt vooral af van:

De afstand tot het doel — veruit de zwaarstwegende factor.
De hoek — hoeveel van het doel de speler daadwerkelijk ziet.
Het lichaamsdeel — een schot met de voet telt zwaarder dan een kopbal.
Het type moment — strafschop, vrije trap, counter of rommelsituatie na een hoekschop.
De pass ervoor — een voorzet van de flank of juist een steekbal het strafschopgebied in.
De druk — hoeveel verdedigers er tussen bal en doel staan (niet elke dataleverancier meet dit).

Om een gevoel voor de ordegrootte te geven:

Situatie	xG bij benadering
Strafschop	rond 0,75
Kans van dichtbij, doel vrijwel leeg	0,40 en hoger
Doorsnee schot in het strafschopgebied	0,08 tot 0,20
Schot van buiten de zestien	meestal onder 0,05

Dit zijn ruwe ordegroottes ter illustratie, geen vaste waarden. Elke leverancier rekent net iets anders, dus voor dezelfde wedstrijd kun je bij de ene bron 1,4 lezen en bij de andere 1,9. Blijf daarom liever bij één bron in plaats van cijfers uit verschillende bronnen door elkaar te halen.

Een bedacht voorbeeld

De wedstrijd hieronder is niet echt; hij is verzonnen om het punt duidelijk te maken. Stel dat ploeg A uit met 0-1 verliest. A komt tot 18 schoten en 2,3 xG, B tot 4 schoten en 0,5 xG, en die ene counter valt binnen. Wie alleen naar de uitslag kijkt, zegt: "A speelde slecht." Wie de doelpuntverwachting erbij pakt, zegt: "A creëerde genoeg, maar maakte het niet af." Dat tweede beeld is rijker, maar het zegt niets met zekerheid over de volgende wedstrijd. Juist daarom lees je xG nooit los van het aantal schoten en de overige wedstrijdcijfers.

Wat xG niet vertelt

1. Eén wedstrijd zegt weinig

Per ploeg komen er in een wedstrijd meestal een stuk of tien tot vijftien schoten. Bij zo weinig gevallen speelt toeval een grote rol. xG wordt pas betekenisvol wanneer je het uitmiddelt over vijf tot tien wedstrijden.

2. Het weet niet wie er schiet

De berekening kent de schutter niet. Twee verschillende spelers krijgen vanaf hetzelfde punt dezelfde waarde. Een sterke afmaker kan daardoor langere tijd boven zijn xG scoren.

3. De keeper zit er niet in

Een keeper in vorm verlaagt de xG van de tegenstander op papier niet, maar houdt die kansen op het veld wél tegen.

4. Aanvallen zonder schot tellen niet mee

Een ploeg die keer op keer het strafschopgebied binnenkomt maar nooit uithaalt, houdt een lage xG over — ook bij zeventig procent balbezit.

5. Het verhaal van de wedstrijd ontbreekt

Een rode kaart, gas terugnemen bij een 3-0 voorsprong, een geblesseerde spits, rouleren met het oog op een bekerduel: niets daarvan zit in het getal. Die context moet je er zelf bij denken.

Vier dingen om te onthouden

Kijk niet naar één wedstrijd, maar naar het gemiddelde over de laatste vijf à zes duels.
Lees xG altijd samen met xGA, de doelpuntverwachting tégen. Alleen de aanval kennen is halve kennis.
Houd thuis- en uitcijfers strikt apart; veel ploegen zijn thuis een andere ploeg dan uit.
Vergelijk gemaakte doelpunten met xG. Ploegen die lang ver boven hun xG scoren, zakken daar in historische reeksen vaak naartoe — een wet is het niet.

Hoe gebruik je xG in de praktijk?

xG en xGA zijn twee van de cijfers waar je naar kijkt als je wilt inschatten hoeveel doelpunten een duel waarschijnlijk oplevert; ze komen bijvoorbeeld terug bij het thema over/under 2.5 goals. Produceren beide ploegen structureel veel xG én geven ze er ook veel weg, dan is dat eveneens een aanknopingspunt bij beide ploegen scoren (BTTS). Op zichzelf wijst geen van deze cijfers een uitkomst aan: ze krijgen pas betekenis in combinatie met de context van de wedstrijd, en hoe één wedstrijd afloopt blijft in het voetbal grotendeels onvoorspelbaar.

Onze dagelijkse wedstrijdanalyses nemen doelpuntverwachting mee; je vindt ze in WinBall.

Deze pagina is bedoeld als uitleg. WinBall is geen gokplatform en neemt geen weddenschappen aan; wij bieden uitsluitend analyses en voorspellingen. 18+

Gerelateerde pagina's

De hele gids

Blijf een stap voor met professionele voetbalanalyses en datagedreven voorspellingen.

Betalingen verlopen veilig in de app via de App Store en Google Play.

18+ · Onze voorspellingen zijn uitsluitend bedoeld ter informatie en analyse; ze bieden geen garantie op het resultaat. Op dit platform wordt niet gewed en er wordt niet doorverwezen naar gokwebsites. Illegaal gokken is strafbaar. Ga er alsjeblieft verantwoord mee om.